مراحل خرید و فروش واحد صندوق در سامانه معاملاتی، گامبهگام
۲۸ مرداد ۱۴۰۵
سایر مقالههای سطح متوسط
صندوق شاخصی چیست و با صندوقهای فعال چه فرقی دارد؟
صندوق شاخصی نوعی صندوق سرمایهگذاری است که هدف مدیریت آن، نه شکست دادن بازار، بلکه بازتولید هرچه دقیقتر عملکرد یک شاخص مرجع (مثل شاخص کل بورس) است؛ ترکیب داراییهای این صندوق معمولاً متناسب با وزن همان نمادها در شاخص تنظیم میشود. در مقابل، صندوقهای «فعال» تیمی از تحلیلگران و مدیران سرمایهگذاری دارند که بهطور مستمر ترکیب داراییها را بر اساس تحلیل و پیشبینی خودشان تغییر میدهند، با هدف کسب بازدهی بالاتر از شاخص مرجع. یکی از تفاوتهای عملی، سطح کارمزد مدیریت است؛ چون صندوق شاخصی نیاز به تحلیل و تصمیمگیری مستمر ندارد، معمولاً کارمزد مدیریت پایینتری نسبت به صندوقهای فعال دارد. نتیجه عملکرد هم متفاوت تفسیر میشود: بازدهی صندوق شاخصی را باید با شاخص مرجع همان صندوق مقایسه کرد (که آیا واقعاً آن را دقیق دنبال کرده یا نه)، در حالی که بازدهی صندوق فعال را باید هم با شاخص مرجع و هم با صندوقهای فعال همگروه مقایسه کرد تا مشخص شود مدیریت فعال آن، در عمل ارزش افزودهای نسبت به کارمزد بیشترش داشته یا نه.
خرید از سایت خود صندوق یا از طریق کارگزاری، چه فرقی دارند؟
صندوقهای سرمایهگذاری (غیر از نوع ETF) معمولاً دو مسیر برای صدور و ابطال واحد دارند: مراجعه مستقیم به سایت یا اپلیکیشن همان صندوق، یا ثبت سفارش از طریق کارگزاریای که با آن صندوق قرارداد همکاری دارد. در مسیر اول، سرمایهگذار مستقیماً در سامانه خود صندوق ثبتنام و درخواست صدور یا ابطال ثبت میکند؛ قیمت واحد در این حالت بر اساس NAV محاسبهشده در پایان همان روز کاری اعمال میشود، نه قیمت لحظهای. در مسیر دوم، سفارش از طریق پنل معاملاتی کارگزاری ثبت میشود؛ این روش برای کسانی که چند صندوق یا ابزار مختلف را همزمان مدیریت میکنند مناسبتر است، چون همه داراییها در یک پنل واحد قابل مشاهدهاند. صندوقهای قابل معامله (ETF) از این قاعده مستثنیاند؛ چون واحدهای آنها مثل سهام روی تابلوی بورس معامله میشود، خرید و فروششان فقط از طریق کارگزاری و در ساعات بازار امکانپذیر است، نه از سایت خود صندوق. انتخاب بین این دو مسیر (برای صندوقهای غیر ETF) معمولاً به سهولت استفاده، سرعت تسویه، و اینکه سرمایهگذار چند صندوق مختلف را همزمان دنبال میکند یا نه بستگی دارد.
مالیات صندوقهای سرمایهگذاری در ایران چقدر است؟
در قوانین مالیاتی ایران، معافیت مالیاتی نقل و انتقال اوراق بهادار (شامل سهام و واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری) که در بورس یا فرابورس معامله میشوند، سابقه طولانی دارد؛ به این معنا که سود حاصل از افزایش قیمت (اختلاف قیمت خرید و فروش) واحد این صندوقها، برخلاف بسیاری از داراییهای دیگر، معمولاً مشمول مالیات بر عایدی سرمایه نمیشود. با این حال، کارمزد کارگزاری هنگام خرید و فروش (که بخشی از آن میتواند شامل عوارض/مالیات بر معامله باشد) جدا از مالیات بر عایدی سرمایه است و طبق نرخ مصوب سازمان بورس از هر معامله کسر میشود؛ این یک هزینه معاملاتی است، نه مالیات بر سود. سود تقسیمی برخی صندوقها (مثل توزیع دورهای سود صندوقهای درآمد ثابت) ممکن است تابع قواعد متفاوتی نسبت به عایدی سرمایه باشد؛ جزئیات دقیق در امیدنامه هر صندوق و مقررات مصوب همان دوره ذکر میشود. قوانین و نرخهای مالیاتی در طول زمان توسط مجلس و سازمان امور مالیاتی قابل تغییرند؛ برای اطمینان از صحت و بهروز بودن هر عدد یا معافیت مشخص، مراجعه به منابع رسمی سازمان امور مالیاتی کشور یا سازمان بورس و اوراق بهادار در زمان تصمیمگیری توصیه میشود.