بازدهی اسمی در برابر بازدهی واقعی: چطور اثر تورم را کنار بگذاریم؟

بازدهی اسمی همان عددی است که معمولاً برای یک صندوق گزارش می‌شود؛ مثلاً «صندوق X در یک سال گذشته ۴۰ درصد بازدهی داشته است». این عدد به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که قدرت خرید سرمایه‌گذار در همان بازه چقدر تغییر کرده است. بازدهی واقعی، بازدهی اسمی را با نرخ تورم همان دوره مقایسه می‌کند. اگر نرخ تورم سالانه ۳۵ درصد بوده باشد، بازدهی واقعی صندوقی که ۴۰ درصد بازدهی اسمی داشته، تنها حدود ۵ واحد درصد بالاتر از تورم است؛ یعنی قدرت خرید سرمایه‌گذار عملاً کمی رشد کرده، نه ۴۰ درصد. مقایسه بازدهی صندوق با شاخص‌های مرجع دیگر مثل نرخ بازار آزاد طلا و دلار هم می‌تواند تصویر کامل‌تری بدهد؛ گاهی صندوقی که بازدهی اسمی بالایی دارد، وقتی با این مرجع‌ها سنجیده شود، عملکرد چندان برجسته‌ای نداشته است.