تورم چیست و چرا پول راکد ارزشش کم میشود؟
۲۳ مرداد ۱۴۰۵
سایر مقالههای سطح مبتدی
ریسکپذیری و افق زمانی چیست و چرا قبل از سرمایهگذاری باید بشناسیدش؟
ریسکپذیری یعنی میزان تحمل یک فرد در برابر نوسان و احتمال کاهش موقت ارزش سرمایهاش. دو نفر با یک مبلغ یکسان ممکن است واکنش کاملاً متفاوتی به یک افت ۱۰ درصدی نشان دهند، بسته به شرایط مالی، سن و روحیه شخصیشان. افق زمانی یعنی مدت زمانی که فرد قصد دارد پول را بدون نیاز فوری، سرمایهگذاریشده نگه دارد. کسی که ممکن است ظرف چند ماه به پول نیاز داشته باشد، افق زمانی «کوتاه» دارد؛ کسی که برای چند سال آینده به آن نیاز ندارد، افق زمانی «بلند» دارد. این دو مفهوم مهماند چون صندوقهایی با نوسان بیشتر (مثل صندوقهای سهامی) بهطور طبیعی افتهای موقتی دارند که معمولاً فقط با گذشت زمان کافی جبران میشود. کسی که افق زمانی کوتاه یا ریسکپذیری پایینی دارد، ممکن است دقیقاً در بدترین زمان، یعنی وسط یک افت موقت، مجبور به نقد کردن سرمایهاش شود. در پولیار، بخش «پرسش و پاسخ» یک فیلتر بر اساس ریسکپذیری و افق زمانی شما در اختیار میگذارد که صرفاً بر همین دو پاسخ، دستهبندیهای کلی صندوق را نمایش میدهد؛ این ابزار جایگزین شناخت شخصی شما از وضعیت مالیتان نیست، فقط یک نقطه شروع برای فکر کردن به آن است.
صندوق سرمایهگذاری اصلاً چیست و چطور کار میکند؟
صندوق سرمایهگذاری مشترک روشی است که در آن تعداد زیادی سرمایهگذار، پول خود را کنار هم میگذارند تا یک تیم مدیریت حرفهای آن را در داراییهای مختلف مثل سهام، اوراق بدهی، سپرده بانکی یا طلا سرمایهگذاری کند. به جای اینکه هر فرد بهتنهایی تصمیم بگیرد کدام سهم یا اوراق را بخرد، این کار به مدیران صندوق سپرده میشود. وقتی پول خود را وارد یک صندوق میکنید، به تعداد مشخصی «واحد» صندوق مالک میشوید؛ درست مثل اینکه یک کیک بزرگ را به تکههای مساوی تقسیم کرده باشند و شما چند تکه از آن را خریده باشید. ارزش هر واحد را NAV میگویند و هر روز کاری بر اساس ارزش کل داراییهای صندوق، تقسیم بر تعداد کل واحدهای منتشرشده، دوباره محاسبه میشود. سود یا زیان صندوق از تغییر ارزش همان داراییهای زیرمجموعهاش ایجاد میشود؛ اگر سهام یا اوراقی که صندوق نگه داشته گرانتر شود، ارزش هر واحد صندوق هم بالا میرود و برعکس. این سود یا زیان به نسبت تعداد واحدهایی که هر سرمایهگذار دارد، بین همه تقسیم میشود. مزیت اصلی این روش، امکان تنوعبخشی و مدیریت حرفهای با سرمایه کم است. خرید مستقیم دهها سهم یا نوع مختلف اوراق معمولاً نیاز به سرمایه و دانش تخصصی زیادی دارد؛ خرید واحد یک صندوق این امکان را میدهد که با مبلغ کوچکتر، بهطور غیرمستقیم در سبدی بزرگ و متنوع از داراییها سهیم شوید، هرچند این روش هم مثل هر سرمایهگذاری دیگری تضمین سود ندارد.
چطور حساب کارگزاری باز کنم و اولین واحد صندوق را بخرم؟
قدم اول معمولاً ثبتنام در سامانه سجام (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) است؛ این سامانه یک هویت یکتای سرمایهگذاری در بازار سرمایه ایران صادر میکند که برای باز کردن حساب نزد هر کارگزاری یا شرکت تأمین سرمایهای لازم است. ثبتنام در سجام شامل وارد کردن اطلاعات هویتی و طی کردن فرایند احراز هویت است. قدم بعد، انتخاب و افتتاح حساب نزد یک کارگزاری دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار است. این مرحله شامل تکمیل فرم افتتاح حساب و طی فرایند احراز هویت همان نهاد است؛ معیارهای انتخاب کارگزاری (کارمزد، پشتیبانی، امکانات اپلیکیشن و مواردی از این دست) کاملاً به تشخیص خود فرد بستگی دارد. پس از تأیید حساب، باید وجه مورد نظر را از طریق درگاههای معرفیشده همان کارگزاری به حساب سرمایهگذاری واریز کرد. هر کارگزاری روشهای واریز و زمان تسویه وجه خودش را دارد. مرحله آخر، ثبت سفارش خرید واحد صندوق است؛ این کار معمولاً از طریق اپلیکیشن یا پنل معاملاتی همان کارگزاری و با وارد کردن نام صندوق و تعداد واحد یا مبلغ مورد نظر انجام میشود. بسته به نوع صندوق (عادی یا ETF)، تخصیص واحد همان روز یا با اندکی تأخیر انجام میشود.